Lưỡi đen (lưỡi lông đen): nguyên nhân, chẩn đoán và cách xử trí an toàn

Lưỡi lông đen hay còn gọi là lưỡi lông đen (black hairy tongue, BHT), là hiện tượng mà các nhú lưỡi (filiform papillae) bị kéo dài bất thường, giữ lại mảng bám, vi sinh vật và sắc tố, gây đổi màu từ đen, nâu đến vàng.

Trong đa số trường hợp, đây là tình trạng lành tính, tạm thời và có thể cải thiện khi loại bỏ các yếu tố thuận lợi. Tuy nhiên, trong một số tình huống, nếu kèm theo các triệu chứng bất thường như đau, loét, sốt, sụt cân hay vàng da, cần phải cảnh giác để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng hơn.

Lưỡi đen (lưỡi lông đen): nguyên nhân, chẩn đoán và cách xử trí an toàn

Hiện tượng lưỡi đen, hay còn gọi là lưỡi lông đen (black hairy tongue), là tình trạng khá đặc biệt trong lâm sàng răng miệng. Đây không phải là bệnh lý nguy hiểm trong đa số trường hợp mà là biểu hiện tạm thời, thường liên quan đến vệ sinh răng miệng kém, thói quen hút thuốc lá, sử dụng thuốc kháng sinh kéo dài hoặc khô miệng. Tuy nhiên, một số ít trường hợp có thể gắn liền với bệnh toàn thân hoặc biến chứng cần chú ý.

Lưỡi đen (lưỡi lông đen) là gì? Có nguy hiểm không?

Hiện tượng lưỡi đen hay còn gọi là lưỡi lông đen (black hairy tongue) là tình trạng nhú chỉ trên bề mặt lưỡi bị kéo dài bất thường, giữ lại các mảng bám, vi sinh vật và sắc tố, khiến lưỡi chuyển sang màu đen, nâu hoặc vàng. Trong phần lớn trường hợp, đây là tình trạng lành tính, tạm thời và có thể hồi phục hoàn toàn khi các yếu tố nguy cơ được loại bỏ. Tuy nhiên, nếu người bệnh xuất hiện các triệu chứng như đau, loét, sốt, sụt cân hoặc vàng da, đó là những dấu hiệu cần được đánh giá kịp thời.

Bản chất của lưỡi đen liên quan đến quá trình bong tróc tế bào trên nhú lưỡi bị giảm hoặc rối loạn, dẫn đến việc nhú bị dài ra, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm và sắc tố bám vào. Các tổ chức y tế như Mayo Clinic và Cleveland Clinic đã xác định rằng tình trạng này thường không nghiêm trọng, dễ điều trị nhưng cần phân biệt rõ với các bệnh lý nguy hiểm hơn như nấm miệng, thiếu vitamin hay khối u.

Trong trường hợp người trung niên, việc sử dụng nhiều thuốc, thói quen hút thuốc, rượu bia và chế độ ăn uống mềm, thiếu chất, có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện lưỡi đen. Do đó, nhận biết sớm và can thiệp đúng cách giúp người bệnh tránh được các biến chứng không mong muốn, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Có thể bạn quan tâm: Chi phí cấy ghép Implant hết bao nhiêu tiền 1 cái

Định nghĩa: nhú lưỡi (nhú chỉ) dài, bám mảng bám–vi sinh–sắc tố → đổi màu đen/nâu/vàng

Lưỡi đen là một tình trạng lành tính, đặc trưng bởi sự dài bất thường của các nhú chỉ (filiform papillae) trên mặt lưng lưỡi. Khi các nhú chỉ không bong tróc theo chu kỳ sinh lý, chúng trở nên dài ra, tạo điều kiện cho các chất khác bám dính.

• Trên bề mặt nhú chỉ, mảng bám, vi khuẩn, nấm men, tế bào chết và các sắc tố từ thực phẩm, thuốc lá hoặc thuốc men tích tụ. Sự kết hợp này làm thay đổi màu sắc của lưỡi, từ đen, nâu, xám cho đến vàng trong một số trường hợp.
• Trên bề mặt nhú tích tụ mảng bám, vi khuẩn, nấm men, tế bào chết và sắc tố từ thực phẩm/thuốc lá: Trên bề mặt các nhú chỉ của lưỡi, khi quá trình bong tróc tế bào sừng bị chậm lại, dễ xảy ra hiện tượng tích tụ mảng bám, vi khuẩn, nấm men và tế bào chết. Các vi sinh vật này kết hợp với sắc tố từ thực phẩm, đồ uống (cà phê, trà), thuốc lá hoặc thậm chí một số loại thuốc sẽ khiến màu sắc của lưỡi thay đổi. Kết quả là vùng mặt lưng lưỡi có thể chuyển sang màu đen, nâu, xám hoặc vàng, tạo nên hình ảnh đặc trưng gọi là lưỡi đen (black hairy tongue). Đây là quá trình lành tính nhưng gây mất thẩm mỹ, kèm theo hơi thở hôi và thay đổi vị giác nếu kéo dài.

Đa số lành tính, tạm thời; khi nào cần cảnh giác (đau, loét, sốt, sụt cân, vàng da…)

Trong phần lớn trường hợp, đây là tình trạng lành tính và thoáng qua, cải thiện sau khi vệ sinh đúng cách. Tuy nhiên, cần cảnh giác nếu kèm theo đau, loét kéo dài, sốt, sụt cân, vàng da, hạch cổ to hoặc hơi thở có mùi amoniac.

Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như nhiễm trùng toàn thân, rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh gan mật.

Như vậy, lưỡi đen thường không nguy hiểm, nhưng cần quan sát kỹ triệu chứng đi kèm để quyết định khi nào nên đi khám bác sĩ.

Triệu chứng & dấu hiệu đi kèm

Người mắc tình trạng lưỡi đen (lưỡi lông đen) thường nhận thấy sự thay đổi rõ rệt về màu sắc và bề mặt lưỡi. Tuy không nguy hiểm trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến vệ sinh răng miệng và chất lượng cuộc sống.

Thay đổi màu lưỡi, cảm giác vướng/nhột, hôi miệng, vị kim loại

• Màu sắc lưỡi thay đổi: từ đen, nâu, xám đến vàng tùy mức độ tích tụ mảng bám.
• Người bệnh có thể cảm thấy vướng, nhột hoặc khó chịu ở vùng mặt lưng lưỡi.
• Hôi miệng (halitosis) thường đi kèm, do vi khuẩn tích tụ.
• Một số trường hợp xuất hiện vị đắng hoặc vị kim loại trong miệng.

Thường không đau/không loét; có thể dày mảng phủ ở mặt lưng lưỡi

• Phần lớn bệnh nhân không cảm thấy đau hay loét.
• Trên mặt lưng lưỡi có thể thấy lớp mảng phủ dày, thô ráp, đôi khi kèm cảm giác rát nhẹ.
• Tổn thương thường giới hạn ở mặt lưng lưỡi, không lan sang niêm mạc khác trong khoang miệng.

Các triệu chứng này giúp nhận diện tình trạng lưỡi đen và phân biệt với các bệnh lý khác. Trong đa số trường hợp, dấu hiệu chỉ gây khó chịu chứ không nguy hiểm.

Nguyên nhân & yếu tố nguy cơ (theo nhóm)

Sự hình thành lưỡi đen (lưỡi lông đen) chủ yếu liên quan đến sự kéo dài của nhú lưỡi và tích tụ mảng bám. Nhiều yếu tố góp phần thúc đẩy tình trạng này, từ thói quen sinh hoạt cho đến bệnh lý toàn thân hoặc tác dụng phụ của thuốc.

Vệ sinh kém, không cạo lưỡi, mảng bám + vi khuẩn/nấm

• Vệ sinh răng miệng kém là nguyên nhân thường gặp nhất.
• Khi không cạo lưỡi, mảng bám, vi khuẩn, nấm và tế bào chết tích tụ, dẫn tới đổi màu nhú lưỡi.

Khô miệng/giảm tiết nước bọt (thuốc, tiểu đường, mất nước)

• Nước bọt đóng vai trò rửa trôi mảng bám tự nhiên.
• Người mắc tiểu đường, mất nước, hội chứng khô miệng hoặc dùng thuốc gây khô miệng dễ gặp tình trạng này.

Thói quen/tiếp xúc: thuốc lá, rượu, nước súc miệng chứa chất kích ứng, thực phẩm/đồ uống nhuộm màu

• Thuốc lá, rượu bia, cà phê, trà đặc, nước ngọt có màu thúc đẩy sắc tố bám vào lưỡi: Hút thuốc lá và uống rượu là những nguyên nhân phổ biến nhất. Nicotin, nhựa thuốc lá và các hợp chất từ rượu dễ bám vào bề mặt nhú chỉ, khiến chúng nhuộm màu nâu hoặc đen. Đồng thời, các chất kích thích này còn làm thay đổi hệ vi sinh trong miệng, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm men phát triển.
• Các loại đồ uống như cà phê, trà đặc, nước ngọt có màu, rượu vang đỏ… chứa sắc tố đậm đặc, khi tiếp xúc lâu dài sẽ tích tụ trên bề mặt nhú chỉ, gây đổi màu lưỡi. Đây là nguyên nhân giải thích tại sao nhiều người có thói quen uống cà phê hoặc trà thường xuyên dễ bị lưỡi lông đen.
• Một số nước súc miệng chứa cồn hoặc chất oxy hóa mạnh cũng góp phần kéo dài nhú lưỡi: Một số loại nước súc miệng có chứa cồn hoặc chất oxy hóa mạnh (như peroxide, astringents) có thể gây kích ứng niêm mạc, làm chậm quá trình bong tróc sinh lý của các nhú chỉ. Khi đó, nhú lưỡi kéo dài và giữ lại nhiều sắc tố, khiến tình trạng lưỡi đen kéo dài.

Chế độ ăn mềm/nhiều đồ lỏng → giảm “tự mài mòn” nhú lưỡi

• Người ăn chủ yếu thực phẩm mềm, ít nhai, giảm sự “tự làm sạch cơ học” của nhú lưỡi.
• Điều này khiến nhú dễ dài và tích tụ bẩn.

Thuốc & hóa chất: bismuth, kháng sinh kéo dài, thuốc gây khô miệng

• Bismuth (thuốc trị dạ dày), kháng sinh dài ngày, thuốc an thần, thuốc lợi tiểu có thể làm thay đổi môi trường miệng.
• Tác dụng phụ dẫn đến thay đổi màu sắc hoặc khô miệng.

Tình trạng toàn thân/hiếm gặp: thiếu niacin (B3), tăng ure máu, khối u sắc tố… (nhấn mạnh cần bác sĩ đánh giá)

Mặc dù đa số các trường hợp lưỡi lông đen xuất phát từ nguyên nhân tại chỗ hoặc thói quen sinh hoạt, một số rối loạn toàn thân hiếm gặp cũng có thể gây biến đổi màu sắc ở lưỡi. Đây là những tình huống cần đặc biệt lưu ý vì có thể liên quan đến bệnh lý tiềm ẩn nghiêm trọng.

• Thiếu niacin (vitamin B3): Đây là nguyên nhân gây bệnh Pellagra, đặc trưng bởi bộ ba triệu chứng viêm da – tiêu chảy – sa sút trí tuệ. Ở niêm mạc miệng, Pellagra có thể gây viêm lưỡi, thay đổi màu sắc lưỡi và trong một số trường hợp làm nhú lưỡi đổi màu bất thường.
• Tăng ure máu do bệnh thận mạn: Nồng độ ure trong máu cao có thể lắng đọng và thay đổi môi trường trong khoang miệng, làm rối loạn quá trình bong tróc nhú chỉ. Điều này có thể dẫn đến lưỡi lông đen hoặc đổi màu bất thường, kèm theo hơi thở có mùi khai đặc trưng (uremic fetor).
• Khối u sắc tố: Rất hiếm gặp, nhưng các khối u sắc tố hoặc u hắc tố ác tính trong khoang miệng có thể gây các mảng sậm màu ở lưỡi, đôi khi dễ nhầm lẫn với lưỡi lông đen lành tính.

Các tình trạng này không phổ biến, nhưng khi xuất hiện, cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá toàn diện để loại trừ bệnh lý toàn thân nghiêm trọng. Do đó, nếu lưỡi đổi màu kéo dài, không cải thiện sau khi vệ sinh răng miệng và loại bỏ các yếu tố nguy cơ thông thường (thuốc lá, cà phê, nước súc miệng…), người bệnh nên đi khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân chính xác.

Phân biệt với các tình trạng khác

Hiện tượng lưỡi đen (lưỡi lông đen) có thể dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh lý hoặc tình trạng đổi màu lưỡi khác. Việc phân biệt chính xác giúp người bệnh yên tâm hơn và tránh bỏ sót dấu hiệu nguy hiểm.

Lưỡi đen do sắc tố vs. nấm miệng (tưa lưỡi trắng cạo ra đỏ rát)

• Lưỡi đen: màu sắc từ đen, nâu, vàng; bề mặt gồ ghề nhưng không đau, không loét.
• Nấm miệng (Candida albicans): mảng trắng dày, dễ bong khi cạo, để lại nền đỏ rát và đau.

Lưỡi đổi màu do thực phẩm/thuốc bismuth (tạm thời)

• Một số thực phẩm (cà phê, trà, rượu vang đỏ) hoặc thuốc chứa bismuth có thể gây lưỡi đen tạm thời.
• Tình trạng này mất đi nhanh sau vài ngày khi ngừng tiếp xúc, khác với lưỡi lông đen tồn tại lâu hơn.

Vết đen khu trú, đau/loét dai dẳng → xem xét tổn thương ác tính (cần khám)

• Nếu vết đen chỉ xuất hiện khu trú, không lan đều mặt lưỡi, kèm theo đau, loét, chảy máu, hạch cổ, cần cảnh giác.
• Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư lưỡi, đòi hỏi sinh thiết chẩn đoán.

Việc phân biệt dựa trên màu sắc, tính chất bề mặt, khả năng bong tróc và triệu chứng kèm theo giúp nhận diện đúng tình trạng, từ đó có hướng xử trí phù hợp.

Khi nào nên đi khám đối với tình trạng lưỡi lông đen?

Trong đa số trường hợp, lưỡi đen (lưỡi lông đen) chỉ là tình trạng lành tính, có thể cải thiện sau vài ngày đến vài tuần với vệ sinh răng miệng đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan, đặc biệt khi có các dấu hiệu bất thường.

Không cải thiện sau 1–2 tuần tự chăm sóc; kèm đau/loét/khó nuốt, sốt, hạch cổ

• Nếu sau 1–2 tuần vệ sinh tích cực mà tình trạng lưỡi đen vẫn không giảm, cần đi khám.
• Đặc biệt khi có kèm đau, loét kéo dài, khó nuốt, sốt cao hoặc nổi hạch cổ, đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc bệnh lý nghiêm trọng.

Kèm triệu chứng toàn thân (mệt mỏi, vàng da, hơi thở mùi amoniac…), nghi do thuốc

• Khi có các dấu hiệu toàn thân như mệt mỏi, vàng da, hơi thở có mùi amoniac, sụt cân không rõ nguyên nhân, cần thăm khám để loại trừ bệnh gan, thận hoặc rối loạn chuyển hóa.
• Nếu đang sử dụng thuốc gây khô miệng hoặc thuốc chứa bismuth và xuất hiện lưỡi đen, nên trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh.

Việc thăm khám giúp xác định nguyên nhân chính xác và loại trừ nguy cơ bệnh toàn thân hoặc ác tính. Đây là bước quan trọng để tránh chẩn đoán sót và có hướng điều trị đúng.

Bác sĩ chẩn đoán như thế nào?

Để xác định nguyên nhân gây lưỡi đen (lưỡi lông đen), bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng kết hợp khai thác tiền sử và chỉ định một số xét nghiệm khi cần thiết. Điều này giúp loại trừ các tình trạng bệnh lý nghiêm trọng và đưa ra hướng xử trí phù hợp.

Khám miệng, hỏi thói quen/thuốc; loại trừ nấm/virus & nguyên nhân nhuộm màu

• Bác sĩ sẽ kiểm tra hình dạng, màu sắc, vị trí và độ dày của mảng phủ trên lưỡi.
• Đồng thời, khai thác thói quen vệ sinh răng miệng, chế độ ăn uống, hút thuốc, sử dụng rượu bia, cà phê, trà đặc.
• Hỏi về các thuốc đang dùng (kháng sinh, bismuth, thuốc an thần, thuốc lợi tiểu…) để tìm yếu tố nguy cơ.
• Loại trừ khả năng nấm miệng, viêm nhiễm virus hoặc tình trạng đổi màu do thực phẩm.

Cận lâm sàng khi cần: soi nấm; xét nghiệm nếu nghi bệnh toàn thân

• Trong trường hợp nghi ngờ nhiễm nấm Candida, bác sĩ có thể lấy mẫu mảng phủ để soi kính hiển vi.
• Nếu bệnh nhân có dấu hiệu vàng da, mệt mỏi, hơi thở bất thường, sụt cân, có thể cần làm thêm xét nghiệm máu (chức năng gan, thận, ure, điện giải).
• Một số trường hợp hiếm gặp cần sinh thiết để loại trừ tổn thương ác tính.

Như vậy, quá trình chẩn đoán dựa vào khám lâm sàng là chính, xét nghiệm được chỉ định khi nghi ngờ bệnh lý toàn thân hoặc tổn thương không điển hình.

Cách xử trí & điều trị (thực hành)

Điều trị lưỡi đen (lưỡi lông đen) chủ yếu tập trung vào việc loại bỏ yếu tố nguy cơ, cải thiện vệ sinh miệng và theo dõi tiến triển. Phần lớn trường hợp sẽ cải thiện nhanh khi áp dụng các biện pháp đơn giản tại nhà, chỉ một số ít cần can thiệp y tế.

Vệ sinh chuẩn: đánh răng 2 lần/ngày + cạo lưỡi nhẹ; súc miệng nước muối ấm

• Đánh răng đều đặn bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng dịu nhẹ.
• Cạo lưỡi nhẹ nhàng mỗi ngày để loại bỏ mảng bám và tế bào chết.
• Súc miệng bằng nước muối ấm hoặc dung dịch không chứa cồn giúp giảm kích ứng.

Thay đổi thói quen: ngưng thuốc lá, hạn chế rượu/đồ nhuộm màu; uống đủ nước

• Ngưng hút thuốc lá, sử dụng rượu bia, cà phê, trà đặc – các yếu tố thường gây nhuộm màu.
• Uống đủ 1,5–2 lít nước/ngày để duy trì độ ẩm khoang miệng và rửa trôi mảng bám.

Điều chỉnh thuốc gây khô miệng/nhuộm màu (trao đổi bác sĩ)

• Nếu lưỡi đen xuất hiện trong quá trình dùng thuốc (như bismuth, kháng sinh kéo dài, thuốc an thần, lợi tiểu), cần trao đổi với bác sĩ.
• Bác sĩ có thể cân nhắc giảm liều, đổi thuốc hoặc bổ sung biện pháp hỗ trợ để hạn chế khô miệng.

Thuốc điều trị khi có chỉ định: kháng nấm/kháng sinh tại chỗ–toàn thân; một số trường hợp có thể bôi tretinoin/acid salicylic theo chỉ định

• Nếu có nhiễm nấm Candida, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng nấm tại chỗ hoặc toàn thân.
• Trường hợp nghi ngờ nhiễm khuẩn có thể cần kháng sinh.
• Một số nghiên cứu cho thấy tretinoin hoặc acid salicylic bôi tại chỗ có thể hỗ trợ làm bong lớp nhú kéo dài, nhưng chỉ dùng khi có chỉ định.

Theo dõi tái phát, tái khám nếu không đỡ

• Theo dõi tiến triển sau 1–2 tuần tự chăm sóc.
• Nếu tình trạng không cải thiện hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường (đau, loét, hạch cổ), cần tái khám để được đánh giá thêm.

Phòng ngừa tái phát

Để hạn chế nguy cơ tái phát tình trạng lưỡi đen (lưỡi lông đen), việc duy trì thói quen chăm sóc răng miệng và lối sống khoa học là yếu tố then chốt. Các biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả có thể áp dụng hằng ngày.

Cạo lưỡi hằng ngày; uống đủ nước; hạn chế nước súc miệng chứa cồn

• Cạo lưỡi nhẹ nhàng mỗi ngày giúp loại bỏ mảng bám và tế bào chết, ngăn nhú lưỡi kéo dài.
• Uống đủ nước duy trì sự ẩm ướt trong khoang miệng, hỗ trợ quá trình tự làm sạch.
• Hạn chế sử dụng nước súc miệng có cồn, thay bằng dung dịch dịu nhẹ ít gây kích ứng.

Duy trì chế độ ăn cân bằng, bổ sung thực phẩm “thô” vừa phải để tăng mài mòn sinh lý

• Ăn đa dạng với rau củ, trái cây tươi, đạm nạc và ngũ cốc nguyên hạt để cải thiện sức khỏe tổng thể.
• Bổ sung thực phẩm có độ thô vừa phải (như táo, cà rốt, cần tây) giúp tăng cường cơ chế tự làm sạch của bề mặt lưỡi.

Khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần

• Khám răng miệng định kỳ giúp phát hiện sớm tình trạng bất thường ở lưỡi và răng.
• Nha sĩ có thể loại bỏ mảng bám, cao răng và tư vấn biện pháp chăm sóc phù hợp để phòng ngừa tái phát.

Việc duy trì các biện pháp phòng ngừa này không chỉ ngăn ngừa lưỡi đen mà còn nâng cao sức khỏe răng miệng và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp về tình trạng lưỡi đen

Lưỡi đen có lây không?

Không. Lưỡi đen không phải bệnh truyền nhiễm, mà do nhú lưỡi dài ra và tích tụ mảng bám, vi khuẩn, nấm men. Tuy nhiên, vệ sinh miệng kém có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng cơ hội.

Bao lâu thì hết nếu chỉ do vệ sinh kém?

Nếu nguyên nhân chỉ là vệ sinh kém, tình trạng có thể cải thiện rõ rệt sau 1–2 tuần khi chải răng, cạo lưỡi và súc miệng đúng cách. Một số trường hợp hết nhanh chỉ sau vài ngày.

Dùng bismuth khiến lưỡi đen – có đáng lo?

Thuốc chứa bismuth (dùng điều trị dạ dày, tiêu chảy) có thể làm lưỡi đổi màu đen tạm thời. Đây là tác dụng phụ lành tính và sẽ biến mất khi ngừng thuốc. Nếu kéo dài hoặc kèm đau, loét thì nên đi khám.

Trẻ em bị lưỡi đen cần làm gì?

Ở trẻ nhỏ, lưỡi đen thường do kháng sinh, chế độ ăn mềm, hoặc vệ sinh kém. Cha mẹ chỉ cần chú ý vệ sinh răng miệng, cạo lưỡi nhẹ và bổ sung thực phẩm đa dạng. Nếu lưỡi đen kéo dài >2 tuần hoặc có kèm triệu chứng bất thường (sốt, loét, khó nuốt), nên đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Những thắc mắc này phản ánh mối quan tâm thường gặp và giúp người bệnh hiểu rõ hơn về tính chất lành tính của lưỡi đen, đồng thời nhận biết khi nào cần can thiệp y tế.

Tài liệu tham khảo:

• World Health Organization (WHO). (2021). Oral health. Retrieved from https://www.who.int/health-topics/oral-health
• Gurvits, G.E., & Tan, A. (2014). Black hairy tongue syndrome. World Journal of Gastroenterology, 20(31), 10845–10850.
• Reamy, B.V., Derby, R., & Bunt, C.W. (2010). Common tongue conditions in primary care. American Family Physician, 81(5), 627–634.
• Mayo Clinic. (2021). Black hairy tongue. Retrieved from https://www.mayoclinic.org
• American Dental Association (ADA). (2020). Oral Health Topics – Tongue Disorders.