Tôi có tiền sử suy thận độ 2, thỉnh thoảng vẫn mệt mỏi. Gần đây thấy vị giác giảm, ăn uống chẳng còn ngon. Có phải thận yếu ảnh hưởng đến vị giác không thưa bác sĩ?
Cô Lan – 55 tuổi, đã nghỉ hưu
Chào anh Cường, cảm ơn anh đã chia sẻ rất thẳng thắn. Anh vừa được chẩn đoán thiếu máu nhẹ, và hiện cảm thấy miệng lúc nào cũng nhạt, ăn uống kém vị. Đây là mối lo mà nhiều người gặp phải, và đúng là có sự liên quan giữa thiếu máu và giảm vị giác. Tôi sẽ giải thích kỹ để anh yên tâm hơn.
Vì sao thiếu máu có thể gây nhạt miệng?
Anh Cường hỏi rất đúng trọng tâm. Thiếu máu có thể trực tiếp gây ra cảm giác miệng lạt, hay còn gọi là rối loạn vị giác.
Để dễ hình dung, anh cứ nghĩ thế này: thiếu máu là tình trạng cơ thể không sản xuất đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy đến các mô và cơ quan. Lưỡi của chúng ta, nơi có các nụ vị giác giúp cảm nhận mùi vị, là một mô rất nhạy cảm và cần được cung cấp đủ oxy để hoạt động bình thường. Khi thiếu máu, nụ vị giác không nhận được đủ oxy và dưỡng chất, khiến chức năng của chúng bị ảnh hưởng, dẫn đến cảm giác ăn gì cũng thấy nhạt hoặc không còn cảm giác ngon miệng nữa. [web†Mayo Clinic]
Đặc biệt, nếu anh được chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt (một dạng phổ biến của thiếu máu), thì mối liên hệ này càng rõ ràng hơn. Sắt là một khoáng chất vô cùng quan trọng không chỉ cho việc tạo máu mà còn cho cả các enzyme trong miệng và lưỡi. Thiếu sắt có thể dẫn đến tình trạng lưỡi bị teo, bề mặt lưỡi trở nên nhẵn và đỏ hơn bình thường, hay còn gọi là viêm lưỡi teo (atrophic glossitis). [web†PubMed] Tình trạng này khiến các nụ vị giác bị tổn thương và mất khả năng cảm nhận vị, làm cho miệng lạt đi rất nhiều.
Ngoài ra, thiếu máu còn có thể gây ra một số triệu chứng khác trong khoang miệng như:
- Màu sắc niêm mạc miệng thay đổi: Niêm mạc có thể trở nên nhợt nhạt hơn so với người bình thường. [web†drcareimplant.com]
- Lưỡi sưng, đau rát: Thường gặp ở người thiếu vitamin B12 hoặc folate.
- Viêm khóe miệng (angular cheilitis): Các vết nứt ở khóe miệng, cũng có thể liên quan đến thiếu sắt.
Cách khắc phục giảm vị giác do thiếu máu
Để cải thiện, anh có thể kết hợp các biện pháp sau:
- Bổ sung sắt từ thực phẩm: thịt bò nạc, gan động vật, hải sản có vỏ (hàu, sò), rau xanh đậm (rau bina, cải xoăn). Ăn kèm thực phẩm giàu vitamin C (cam, ổi, chanh) để tăng hấp thu sắt.
- Bổ sung vitamin B12 và folate: có nhiều trong trứng, sữa, cá hồi, đậu lăng. Đây là các vi chất cần thiết để tạo máu, đồng thời duy trì sức khỏe thần kinh, trong đó có cả thần kinh cảm nhận vị giác.
- Chăm sóc khoang miệng: vệ sinh răng miệng kỹ, dùng chỉ nha khoa và súc miệng để hạn chế viêm lưỡi hoặc nấm miệng – vốn làm giảm vị giác.
- Uống đủ nước: giữ ẩm niêm mạc miệng, giúp các phân tử vị hòa tan tốt hơn, vị giác nhạy hơn.
- Nghe tư vấn bác sĩ: trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ kê thêm viên sắt hoặc vitamin. Anh không nên tự ý mua vì dùng sai liều có thể gây táo bón hoặc đau dạ dày. [web†Mayo Clinic], [web†PubMed]
>> Xem thêm:
Lời khuyên cho anh Cường
Anh Cường thân mến, tình trạng nhạt miệng do thiếu máu là có thật và khá phổ biến. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu oxy đến các thụ thể vị giác và tình trạng viêm lưỡi đi kèm. Tin vui là khi anh bổ sung đầy đủ sắt, vitamin B12, folate và chăm sóc răng miệng tốt, vị giác thường sẽ cải thiện rõ rệt. Hãy duy trì chế độ ăn cân đối, tái khám định kỳ và đừng quên lắng nghe cơ thể mình.
Ngoài ra, anh nên tái khám nếu:
- Sau 2–3 tuần bổ sung mà vẫn thấy nhạt miệng.
- Xuất hiện thêm triệu chứng mệt mỏi nhiều, chóng mặt, da xanh xao.
- Có dấu hiệu lưỡi đau rát hoặc nứt nẻ kéo dài.
Bác sĩ sẽ kiểm tra lại chỉ số huyết sắc tố, dự trữ sắt và có thể làm thêm xét nghiệm về chức năng tiêu hóa để loại trừ tình trạng kém hấp thu.
Chúc anh mau chóng lấy lại cảm giác ngon miệng để có thêm sức khỏe trong công việc và cuộc sống.
Hãy theo dõi Kiến Thức Răng Miệng để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác, bạn nhé!
