Tôi bị viêm nướu vài năm nay, mỗi lần chải răng lại thấy lợi hơi rát. Dạo gần đây miệng lại nhạt vị, ăn uống không còn ngon. Liệu tình trạng viêm nướu có phải là nguyên nhân không bác sĩ?
Anh Lợi – 51 tuổi, nhân viên bảo vệ
Chào anh Lợi, cảm ơn anh đã kể rất chi tiết. Anh bị viêm nướu nhiều năm, mỗi lần chải răng lợi hơi rát; gần đây lại thấy nhạt vị, ăn uống kém ngon. Câu hỏi “viêm nướu có gây nhạt miệng không?” là hoàn toàn xác đáng—và câu trả lời là: Có thể, và khá thường gặp. Tôi giải thích kỹ hơn ngay dưới đây để anh dễ hình dung.
Vì sao viêm nướu có thể làm nhạt miệng giảm vị giác?
Khi nướu viêm, mảng bám vi khuẩn tăng sinh và giải phóng độc tố, gây phản ứng viêm tại chỗ. Môi trường viêm và các chất trung gian có thể ảnh hưởng đến hoạt động của nụ vị giác trên lưỡi; đồng thời, lớp màng bẩn trên mặt lưỡi làm cản trở các phân tử mùi–vị tiếp xúc với thụ thể, khiến món ăn “nhạt đi”. Nhiều tổng quan và nghiên cứu cho thấy bệnh quanh răng liên quan đến rối loạn vị giác/khứu giác, và điều trị nha chu giúp cải thiện cảm nhận vị–mùi. [web†PubMed], [web†BMC Oral Health]
Một cơ chế khác: nướu viêm dễ chảy máu khi chải răng. Máu trộn với nước bọt gây vị kim loại hoặc đắng dai dẳng khiến nhiều bệnh nhân nhầm là “nhạt miệng”. Điều trị viêm nướu ổn sẽ giảm hiện tượng này. [web†Penn Dental Medicine], [Penn Dental Medicine]
Ngoài ra, vệ sinh răng miệng kém và khô miệng đều liên quan đến dysgeusia (rối loạn vị). Khi nước bọt giảm, các phân tử vị không hòa tan đủ, vị giác kém nhạy; còn mảng bám tồn đọng làm tăng hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi, tạo vị/ mùi khó chịu.
Nếu anh từng dùng nước súc miệng chlorhexidine kéo dài để trị viêm nướu, lưu ý thuốc này có tác dụng phụ làm thay đổi vị—thường hồi phục khi ngưng hoặc rút ngắn liệu trình theo chỉ định.
Ngoài ra từ tuổi 50 trở đi, hút thuốc, viêm mũi xoang, thiếu kẽm/Vitamin B12/folate, và thuốc gây khô miệng (một số kháng histamin, chống trầm cảm…) có thể cộng gộp với viêm nướu làm vị giác giảm rõ rệt. Vì vậy, bên cạnh việc điều trị nướu anh cần quan tâm, soát luôn các yếu tố này để hiệu quả rõ hơn.
>> Xem thêm:
Lời khuyên và giải pháp chi tiết
Để cải thiện tình trạng của mình, anh Lợi có thể áp dụng một số biện pháp tại nhà và chủ động thăm khám để tìm ra nguyên nhân chính xác:
- Chải răng đúng cách: Sử dụng bàn chải lông mềm, chải răng ít nhất 2 lần/ngày, tập trung vào cả vùng nướu và lưỡi. Chải răng quá mạnh có thể làm nướu càng rát và tổn thương thêm.
- Dùng chỉ nha khoa: Đều đặn dùng chỉ nha khoa sau mỗi bữa ăn để loại bỏ thức ăn thừa, mảng bám kẹt trong kẽ răng.
- Vệ sinh lưỡi: Dùng dụng cụ cạo lưỡi chuyên dụng để làm sạch bề mặt lưỡi. Việc này sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn, giảm vị khó chịu và giúp nụ vị giác hoạt động tốt hơn.
Khi nào cần đi nha sĩ sớm?
- Viêm nướu >2–3 tuần không đỡ, vẫn rát khi chải, chảy máu tự phát.
- Hơi thở hôi, vị đắng/kim loại kéo dài; nướu sưng, tụt nướu, răng lung lay.
- Nhạt vị ảnh hưởng ăn uống, sụt cân hoặc xuất hiện mảng trắng/lở loét bất thường trong miệng.
Nha sĩ sẽ đo túi nha chu, chụp X-quang nếu cần, làm lấy cao răng – xử lý gốc răng (SRP), hướng dẫn vệ sinh cá nhân hóa; nhiều nghiên cứu cho thấy sau điều trị nha chu, bệnh nhân cải thiện rõ cảm nhận vị–mùi song song với giảm chỉ số viêm.
Hãy nhớ rằng, sức khỏe răng miệng là tấm gương phản chiếu sức khỏe toàn thân. Việc điều trị dứt điểm viêm nướu không chỉ giúp anh ăn ngon miệng trở lại mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể. Chúc anh sớm hồi phục và tìm lại được niềm vui trong mỗi bữa ăn!
